JAMB UTME - Yoruba Language - 2002

ÈDÈ

Õrõ wo ni kò ní apààlà sílébù nínú Olú á ra bàtà?

LÍTÍRÉßÕ
Ìwé Àjà ló lçrù ni ìbéèrè dá lé.
Ta ni awakõ mötò WOT 0024 tí ó ÿe jàýbá?

Ka àwôn àyôkà ìsàlê yìí, Kí o sì dáhùn àwôn ìbéèrè tí ó têlé wôn.

Orí loníÿe, êdá làyànmö.

Àkúnlêyàn òun ni àdáyébá.

A délé ayé tán ojú þ kán gbogbo wa;

Orí níí ÿatökùn fúnni.

Ìgbà ti ara ènìyàn kò yá,

Òògùn ló lôjö kan ìpönjú,

Orí ló lôjö gbogbo.

Orí çni làwúre çni;

Orí ló yç kénìyàn ó sìn.

Báa bá wálé ayé táa lówó löwö,

Àyànmö ni.

Bí a sì wà lókèèrè, táyé þ yö wa wò níkõrõ,

ßebí orí ló sohun gbogbo.

Ohun ti Táyé þ ÿe tó fi lówó löwö,

Òun ni Këhìndé ÿe tó dolòsì.

Ç má fõrõ àyànmö wéra.

Nítori ohun ti a yàn, õtõõtõ ni,

Báyé bá yçni, ÿebí orí inú çni ni.

Báa bá dènìyàn þlá, ohun táa dì mö kádàrá ni.

Ohun ti a rù lórí, látòde õrun wá ni.

Kò séèyàn ti í paÿô àgùntàn-án dà.

Táyé bá ÿelá tílá fi kó,

Téniyàn ÿekàn tíkàn bá wêwù êjê

Táyé náà bá tún taÿô ìjímèrè bepo

Ká rántí pé ohun táa mú wáyé látòde õrun ni

Kò sëni pa Lágbájá,

Kò sëni pa Làkáÿègbè;

Ó ti wà nínú àkôölê rê ni.

Orí jà ó joògùn

Orí là bá máa bô löjö gbogbo

Orí ni ààbò çni,

Kò sórìÿà ti þ gbeni lëyìn orí çni.

Bénìyàn bá ní wàhálà, orí ni yóò ké sí.

Máà bënìkan sô,

Nítorí ènìyàn kò fêni förõ, à forí çni.

Ìtumõ kádàrá nínú ewì yìí ni

Ka àwôn àyôkà ìsàlê yìí, Kí o sì dáhùn àwôn ìbéèrè tí ó têlé wôn.

Ôba Fadérera ní oko kòkó àti oko obì, ó ní oko iÿu àti oko òwú, ilá inú oko rè ni gbogbo ìlú gbójú lé, iÿu àkùrõ rê níí kökö yôjú sí ôjà. Oko ôba gbòòrò púpõ.Sé ìgbà púpõ ni õpõlôpõ ènìyàn þ lô láti ÿiÿç õfë fún ôba. Ôba tún fi ôgbôn ÿe é tó bëê tí irè oko rê kò wön tó ti çlòmíràn.

Ôba Fadérera bí ômôkùnrin kan tí ó fëràn púpõ. Ômô ôba yìí kì í ÿe iÿë kankan, àfi ki ó máa ÿiré nínu ôgbà baba rê. Àwôn ìránÿë põ láti fún un ní gbogbo ohun tí ó bá þ fë. Aÿô tuntun ni ômô ôba þ wõ ní ojoojúmö. Ôba kë ômô náà bí çyin ojú, ó kë ç pêlú ohun ìní àti ìránÿë.

Ohun kan wá jë êdùn ôkàn àwôn ará ìlú Êyìn-Õla. Ohun náà ni pé, ìkòokò a máa dédé wô ìlú láti gbé ewúrë tàbí àgùntàn wôn lô. Ní ìgbà púpõ ni àwôn ará ìlú ti lô ké bá ôba kí ó bá àwôn yanjú õràn tí ó dé bá wôn. Nígbà tí ó ÿe wàyí o, àwôn ìkòokò pàápàá wá tún ara mú, wön bêrê sí í gbé àwôn ômô ará ìlú Êyìn-õla. Àwôn ìlú tún ké lô sí õdõ õba, ÿùgbön ôba kò ka õrõ náà sí rárá.

Ní ôjö kan nígbà tí ômô ôba Fadérera àti àwôn çmêwà bàbá rê þ ÿiré lórí pápá tí ó wà lëbàá ààfin, ìkòokò þlá kan yô sí wôn, ó sì gbé ômô ôba lô ráúráú. Nígbà tí ôba gbö ohun tí ó ÿçlê, ó kígbe ní ohùn rara.

Õrõ náà wá ya gbogbo ìlú lënu nítorí pé ôba pàÿç lësêkçsê pé kí gbogbo àwôn ôdç atamátàsé ìlú jáde, kí wön sì pa gbogbo ìkòokò tí ó wà agbègbè náà. Sùgbön ìkòokò tí pa ômô ôba Fadérera jç. Êpa kò bóró mö.

Asõtàn fi Ôba Fadérera hàn bíi

LÍTÍRÉßÕ
Ìwé Ààrò Mëta ni ìbéèrè dá lé.
Nínú Èkùrö Lalábàákú Êwà, akéwì sô pè òun ní ìfë àtôkànwà sí

LÍTÍRÉßÕ
Ìwé Àbíkú S’olóògùn D’èké ni ìbéèrè dá lé.
Ta ni ó sô pé, ‘kì í ÿe çni méje ni ç ó pa, a ti di méjô’?

ÌßÊßE
Dídi õbç ìfárí mö òkú löwö sínú sàréè töka sí òkú

ÈDÈ

Àpççrç õrõ àyálò níbi tí köþsónáýtì ti parí õrõ ni

LÍTÍRÉßÕ
Ìwé Àjà ló lçrù ni ìbéèrè dá lé.
Níbo ni àwôn ôlöpàá ti rí oko igbó?

ÌßÊßE
Òdiwõn ojúgbà láàrin ìlú ni

Ka àwôn àyôkà ìsàlê yìí, Kí o sì dáhùn àwôn ìbéèrè tí ó têlé wôn.

Ôba Fadérera ní oko kòkó àti oko obì, ó ní oko iÿu àti oko òwú, ilá inú oko rè ni gbogbo ìlú gbójú lé, iÿu àkùrõ rê níí kökö yôjú sí ôjà. Oko ôba gbòòrò púpõ.Sé ìgbà púpõ ni õpõlôpõ ènìyàn þ lô láti ÿiÿç õfë fún ôba. Ôba tún fi ôgbôn ÿe é tó bëê tí irè oko rê kò wön tó ti çlòmíràn.

Ôba Fadérera bí ômôkùnrin kan tí ó fëràn púpõ. Ômô ôba yìí kì í ÿe iÿë kankan, àfi ki ó máa ÿiré nínu ôgbà baba rê. Àwôn ìránÿë põ láti fún un ní gbogbo ohun tí ó bá þ fë. Aÿô tuntun ni ômô ôba þ wõ ní ojoojúmö. Ôba kë ômô náà bí çyin ojú, ó kë ç pêlú ohun ìní àti ìránÿë.

Ohun kan wá jë êdùn ôkàn àwôn ará ìlú Êyìn-Õla. Ohun náà ni pé, ìkòokò a máa dédé wô ìlú láti gbé ewúrë tàbí àgùntàn wôn lô. Ní ìgbà púpõ ni àwôn ará ìlú ti lô ké bá ôba kí ó bá àwôn yanjú õràn tí ó dé bá wôn. Nígbà tí ó ÿe wàyí o, àwôn ìkòokò pàápàá wá tún ara mú, wön bêrê sí í gbé àwôn ômô ará ìlú Êyìn-õla. Àwôn ìlú tún ké lô sí õdõ õba, ÿùgbön ôba kò ka õrõ náà sí rárá.

Ní ôjö kan nígbà tí ômô ôba Fadérera àti àwôn çmêwà bàbá rê þ ÿiré lórí pápá tí ó wà lëbàá ààfin, ìkòokò þlá kan yô sí wôn, ó sì gbé ômô ôba lô ráúráú. Nígbà tí ôba gbö ohun tí ó ÿçlê, ó kígbe ní ohùn rara.

Õrõ náà wá ya gbogbo ìlú lënu nítorí pé ôba pàÿç lësêkçsê pé kí gbogbo àwôn ôdç atamátàsé ìlú jáde, kí wön sì pa gbogbo ìkòokò tí ó wà agbègbè náà. Sùgbön ìkòokò tí pa ômô ôba Fadérera jç. Êpa kò bóró mö.

Ìtumõ ráúráú nínú àyôkà yìí ni

ÌßÊßE
Õkan lára ohun-èlò ti Yorùbá fi máa þ ÿe õÿö sí ara ômô tuntun ni

Ka àwôn àyôkà ìsàlê yìí, Kí o sì dáhùn àwôn ìbéèrè tí ó têlé wôn.

Orí loníÿe, êdá làyànmö.

Àkúnlêyàn òun ni àdáyébá.

A délé ayé tán ojú þ kán gbogbo wa;

Orí níí ÿatökùn fúnni.

Ìgbà ti ara ènìyàn kò yá,

Òògùn ló lôjö kan ìpönjú,

Orí ló lôjö gbogbo.

Orí çni làwúre çni;

Orí ló yç kénìyàn ó sìn.

Báa bá wálé ayé táa lówó löwö,

Àyànmö ni.

Bí a sì wà lókèèrè, táyé þ yö wa wò níkõrõ,

ßebí orí ló sohun gbogbo.

Ohun ti Táyé þ ÿe tó fi lówó löwö,

Òun ni Këhìndé ÿe tó dolòsì.

Ç má fõrõ àyànmö wéra.

Nítori ohun ti a yàn, õtõõtõ ni,

Báyé bá yçni, ÿebí orí inú çni ni.

Báa bá dènìyàn þlá, ohun táa dì mö kádàrá ni.

Ohun ti a rù lórí, látòde õrun wá ni.

Kò séèyàn ti í paÿô àgùntàn-án dà.

Táyé bá ÿelá tílá fi kó,

Téniyàn ÿekàn tíkàn bá wêwù êjê

Táyé náà bá tún taÿô ìjímèrè bepo

Ká rántí pé ohun táa mú wáyé látòde õrun ni

Kò sëni pa Lágbájá,

Kò sëni pa Làkáÿègbè;

Ó ti wà nínú àkôölê rê ni.

Orí jà ó joògùn

Orí là bá máa bô löjö gbogbo

Orí ni ààbò çni,

Kò sórìÿà ti þ gbeni lëyìn orí çni.

Bénìyàn bá ní wàhálà, orí ni yóò ké sí.

Máà bënìkan sô,

Nítorí ènìyàn kò fêni förõ, à forí çni.

Ìdí ti akéwì fi ní ká bórí sô ká máà bënìkan sô ni pé

ÈDÈ
Ìrókíròó tí a bá pè nígbà ti ìdíwö wà fún èémí ni

LÍTÍRÉßÕ
Ìwé Ojú Òÿùpá, apá kìíní ni ìbéèrè dá lé.
Nínú ìtàn Oríkõ, kí ni Õrúnmìlà fi obì aláwë-mëta tí ó gbà löwö Jégéjégé ÿe?

LÍTÍRÉßÕ
Kí ni Õkánlàwön pè ní obì àwôn káþsëlõ?

ÌßÊßE
Àwôn Yorùbá máa þ lo ewé efinrin fún

ÈDÈ
‘Një o gbö kí o panumö’, jë gbólóhùn

ÈDÈ

Ète môfölõjì tí a lò láti ÿêdá ômôkömô ni

Ka àwôn àyôkà ìsàlê yìí, Kí o sì dáhùn àwôn ìbéèrè tí ó têlé wôn.

Orí loníÿe, êdá làyànmö.

Àkúnlêyàn òun ni àdáyébá.

A délé ayé tán ojú þ kán gbogbo wa;

Orí níí ÿatökùn fúnni.

Ìgbà ti ara ènìyàn kò yá,

Òògùn ló lôjö kan ìpönjú,

Orí ló lôjö gbogbo.

Orí çni làwúre çni;

Orí ló yç kénìyàn ó sìn.

Báa bá wálé ayé táa lówó löwö,

Àyànmö ni.

Bí a sì wà lókèèrè, táyé þ yö wa wò níkõrõ,

ßebí orí ló sohun gbogbo.

Ohun ti Táyé þ ÿe tó fi lówó löwö,

Òun ni Këhìndé ÿe tó dolòsì.

Ç má fõrõ àyànmö wéra.

Nítori ohun ti a yàn, õtõõtõ ni,

Báyé bá yçni, ÿebí orí inú çni ni.

Báa bá dènìyàn þlá, ohun táa dì mö kádàrá ni.

Ohun ti a rù lórí, látòde õrun wá ni.

Kò séèyàn ti í paÿô àgùntàn-án dà.

Táyé bá ÿelá tílá fi kó,

Téniyàn ÿekàn tíkàn bá wêwù êjê

Táyé náà bá tún taÿô ìjímèrè bepo

Ká rántí pé ohun táa mú wáyé látòde õrun ni

Kò sëni pa Lágbájá,

Kò sëni pa Làkáÿègbè;

Ó ti wà nínú àkôölê rê ni.

Orí jà ó joògùn

Orí là bá máa bô löjö gbogbo

Orí ni ààbò çni,

Kò sórìÿà ti þ gbeni lëyìn orí çni.

Bénìyàn bá ní wàhálà, orí ni yóò ké sí.

Máà bënìkan sô,

Nítorí ènìyàn kò fêni förõ, à forí çni.

Nínú ìlà 14-15, ohun ti akéwì sô nípa Táyé àti Këhìndé ni pé

ÌßÊßE
Òrìÿà ti àwôn Yorùbá gbàgbö pé ó jé àpççrç àwôn baba-þlá tó ti kú ni

ÈDÈ
‘Owó tí mo yá tán’
Irú awë-gbólóhùn wo ni tí mo yá?

Ka àwôn àyôkà ìsàlê yìí, Kí o sì dáhùn àwôn ìbéèrè tí ó têlé wôn.

Ôba Fadérera ní oko kòkó àti oko obì, ó ní oko iÿu àti oko òwú, ilá inú oko rè ni gbogbo ìlú gbójú lé, iÿu àkùrõ rê níí kökö yôjú sí ôjà. Oko ôba gbòòrò púpõ.Sé ìgbà púpõ ni õpõlôpõ ènìyàn þ lô láti ÿiÿç õfë fún ôba. Ôba tún fi ôgbôn ÿe é tó bëê tí irè oko rê kò wön tó ti çlòmíràn.

Ôba Fadérera bí ômôkùnrin kan tí ó fëràn púpõ. Ômô ôba yìí kì í ÿe iÿë kankan, àfi ki ó máa ÿiré nínu ôgbà baba rê. Àwôn ìránÿë põ láti fún un ní gbogbo ohun tí ó bá þ fë. Aÿô tuntun ni ômô ôba þ wõ ní ojoojúmö. Ôba kë ômô náà bí çyin ojú, ó kë ç pêlú ohun ìní àti ìránÿë.

Ohun kan wá jë êdùn ôkàn àwôn ará ìlú Êyìn-Õla. Ohun náà ni pé, ìkòokò a máa dédé wô ìlú láti gbé ewúrë tàbí àgùntàn wôn lô. Ní ìgbà púpõ ni àwôn ará ìlú ti lô ké bá ôba kí ó bá àwôn yanjú õràn tí ó dé bá wôn. Nígbà tí ó ÿe wàyí o, àwôn ìkòokò pàápàá wá tún ara mú, wön bêrê sí í gbé àwôn ômô ará ìlú Êyìn-õla. Àwôn ìlú tún ké lô sí õdõ õba, ÿùgbön ôba kò ka õrõ náà sí rárá.

Ní ôjö kan nígbà tí ômô ôba Fadérera àti àwôn çmêwà bàbá rê þ ÿiré lórí pápá tí ó wà lëbàá ààfin, ìkòokò þlá kan yô sí wôn, ó sì gbé ômô ôba lô ráúráú. Nígbà tí ôba gbö ohun tí ó ÿçlê, ó kígbe ní ohùn rara.

Õrõ náà wá ya gbogbo ìlú lënu nítorí pé ôba pàÿç lësêkçsê pé kí gbogbo àwôn ôdç atamátàsé ìlú jáde, kí wön sì pa gbogbo ìkòokò tí ó wà agbègbè náà. Sùgbön ìkòokò tí pa ômô ôba Fadérera jç. Êpa kò bóró mö.

Kí ni ó fún Ôba Fadérera lólìkí?

ÈDÈ
Éwo ló bá ìlànà àkôtö òde-òní mu?

Ka àwôn àyôkà ìsàlê yìí, Kí o sì dáhùn àwôn ìbéèrè tí ó têlé wôn.

Orí loníÿe, êdá làyànmö.

Àkúnlêyàn òun ni àdáyébá.

A délé ayé tán ojú þ kán gbogbo wa;

Orí níí ÿatökùn fúnni.

Ìgbà ti ara ènìyàn kò yá,

Òògùn ló lôjö kan ìpönjú,

Orí ló lôjö gbogbo.

Orí çni làwúre çni;

Orí ló yç kénìyàn ó sìn.

Báa bá wálé ayé táa lówó löwö,

Àyànmö ni.

Bí a sì wà lókèèrè, táyé þ yö wa wò níkõrõ,

ßebí orí ló sohun gbogbo.

Ohun ti Táyé þ ÿe tó fi lówó löwö,

Òun ni Këhìndé ÿe tó dolòsì.

Ç má fõrõ àyànmö wéra.

Nítori ohun ti a yàn, õtõõtõ ni,

Báyé bá yçni, ÿebí orí inú çni ni.

Báa bá dènìyàn þlá, ohun táa dì mö kádàrá ni.

Ohun ti a rù lórí, látòde õrun wá ni.

Kò séèyàn ti í paÿô àgùntàn-án dà.

Táyé bá ÿelá tílá fi kó,

Téniyàn ÿekàn tíkàn bá wêwù êjê

Táyé náà bá tún taÿô ìjímèrè bepo

Ká rántí pé ohun táa mú wáyé látòde õrun ni

Kò sëni pa Lágbájá,

Kò sëni pa Làkáÿègbè;

Ó ti wà nínú àkôölê rê ni.

Orí jà ó joògùn

Orí là bá máa bô löjö gbogbo

Orí ni ààbò çni,

Kò sórìÿà ti þ gbeni lëyìn orí çni.

Bénìyàn bá ní wàhálà, orí ni yóò ké sí.

Máà bënìkan sô,

Nítorí ènìyàn kò fêni förõ, à forí çni.

ÈDÈ
ße ìtumõ ‘Uneasy lies the head that wears a crown’.

LÍTÍRÉßÕ
Ìwé Ìwúre Níbi Àÿeyç ni ìbéèrè dá lé.
Nínú Ìwúre Níbi Àsè Ìgbéyàwó, awúre sô pé àbímôlémô ni ti eku çdá, kí ló pe ti àtôlêdölê?

ÈDÈ

Fi àmì-ohùn tó tõnà sórí Olubôbôtiribô láti fún un ní ìtumõ tó péye.

Ka àwôn àyôkà ìsàlê yìí, Kí o sì dáhùn àwôn ìbéèrè tí ó têlé wôn.

Ôba Fadérera ní oko kòkó àti oko obì, ó ní oko iÿu àti oko òwú, ilá inú oko rè ni gbogbo ìlú gbójú lé, iÿu àkùrõ rê níí kökö yôjú sí ôjà. Oko ôba gbòòrò púpõ.Sé ìgbà púpõ ni õpõlôpõ ènìyàn þ lô láti ÿiÿç õfë fún ôba. Ôba tún fi ôgbôn ÿe é tó bëê tí irè oko rê kò wön tó ti çlòmíràn.

Ôba Fadérera bí ômôkùnrin kan tí ó fëràn púpõ. Ômô ôba yìí kì í ÿe iÿë kankan, àfi ki ó máa ÿiré nínu ôgbà baba rê. Àwôn ìránÿë põ láti fún un ní gbogbo ohun tí ó bá þ fë. Aÿô tuntun ni ômô ôba þ wõ ní ojoojúmö. Ôba kë ômô náà bí çyin ojú, ó kë ç pêlú ohun ìní àti ìránÿë.

Ohun kan wá jë êdùn ôkàn àwôn ará ìlú Êyìn-Õla. Ohun náà ni pé, ìkòokò a máa dédé wô ìlú láti gbé ewúrë tàbí àgùntàn wôn lô. Ní ìgbà púpõ ni àwôn ará ìlú ti lô ké bá ôba kí ó bá àwôn yanjú õràn tí ó dé bá wôn. Nígbà tí ó ÿe wàyí o, àwôn ìkòokò pàápàá wá tún ara mú, wön bêrê sí í gbé àwôn ômô ará ìlú Êyìn-õla. Àwôn ìlú tún ké lô sí õdõ õba, ÿùgbön ôba kò ka õrõ náà sí rárá.

Ní ôjö kan nígbà tí ômô ôba Fadérera àti àwôn çmêwà bàbá rê þ ÿiré lórí pápá tí ó wà lëbàá ààfin, ìkòokò þlá kan yô sí wôn, ó sì gbé ômô ôba lô ráúráú. Nígbà tí ôba gbö ohun tí ó ÿçlê, ó kígbe ní ohùn rara.

Õrõ náà wá ya gbogbo ìlú lënu nítorí pé ôba pàÿç lësêkçsê pé kí gbogbo àwôn ôdç atamátàsé ìlú jáde, kí wön sì pa gbogbo ìkòokò tí ó wà agbègbè náà. Sùgbön ìkòokò tí pa ômô ôba Fadérera jç. Êpa kò bóró mö.

Ohun ti ó mú irè oko ôba tà ju ti ará ìlú lô ni pé

ÈDÈ
ße ìtumõ ‘I am at my wits’ end on this issue’.

LÍTÍRÉßÕ
Ìwé Àbíkú S’olóògùn D’èké ni ìbéèrè dá lé.
Ìdí tí Sùnmönù àti àwôn õrë rê fi gbìmo láti bç õwê sí ßêgbêjí ni pé

ÌßÊßE
Çgbë awo tó þ kópa pàtàkì nínú ètò ìÿèlú láyé àtijö ni

ÌßÊßE
Ká ní õyàyà, ká kóni möra, ká sì ÿe ohun tó tö ní ìwà

ÈDÈ

Õrõ-aröpò-orúkô çnì kìíní õpõ ní ipò àbõ ni

LÍTÍRÉßÕ
Ìwé Ojú Òÿùpá, apá kìíní ni ìbéèrè dá lé.
Nínú ìtàn Ìjà Ìlêkê, kí ni Kékeré awo ní kí ôba fi bô òrìÿà odù?

LÍTÍRÉßÕ
Ìwé Ojú Òÿùpá, apá kìíní ni ìbéèrè dá lé.
Nínú ìtàn Ìtànÿan Oòrùn … lëyìn bí ôjö mélòó ni Êsankígbé tó tú àÿírí ôba fún baba rê?

Ka àwôn àyôkà ìsàlê yìí, Kí o sì dáhùn àwôn ìbéèrè tí ó têlé wôn.

Orí loníÿe, êdá làyànmö.

Àkúnlêyàn òun ni àdáyébá.

A délé ayé tán ojú þ kán gbogbo wa;

Orí níí ÿatökùn fúnni.

Ìgbà ti ara ènìyàn kò yá,

Òògùn ló lôjö kan ìpönjú,

Orí ló lôjö gbogbo.

Orí çni làwúre çni;

Orí ló yç kénìyàn ó sìn.

Báa bá wálé ayé táa lówó löwö,

Àyànmö ni.

Bí a sì wà lókèèrè, táyé þ yö wa wò níkõrõ,

ßebí orí ló sohun gbogbo.

Ohun ti Táyé þ ÿe tó fi lówó löwö,

Òun ni Këhìndé ÿe tó dolòsì.

Ç má fõrõ àyànmö wéra.

Nítori ohun ti a yàn, õtõõtõ ni,

Báyé bá yçni, ÿebí orí inú çni ni.

Báa bá dènìyàn þlá, ohun táa dì mö kádàrá ni.

Ohun ti a rù lórí, látòde õrun wá ni.

Kò séèyàn ti í paÿô àgùntàn-án dà.

Táyé bá ÿelá tílá fi kó,

Téniyàn ÿekàn tíkàn bá wêwù êjê

Táyé náà bá tún taÿô ìjímèrè bepo

Ká rántí pé ohun táa mú wáyé látòde õrun ni

Kò sëni pa Lágbájá,

Kò sëni pa Làkáÿègbè;

Ó ti wà nínú àkôölê rê ni.

Orí jà ó joògùn

Orí là bá máa bô löjö gbogbo

Orí ni ààbò çni,

Kò sórìÿà ti þ gbeni lëyìn orí çni.

Bénìyàn bá ní wàhálà, orí ni yóò ké sí.

Máà bënìkan sô,

Nítorí ènìyàn kò fêni förõ, à forí çni.

Kókó inú ewì yìí ni pé

ÈDÈ

Àtúnkô fún Adé na Olú nípa lílo õrõ-aröpò-orúkô dípò Olú ni

ÌßÊßE
‘Tìpêtipç-n-tìrán:Ikun imú arúgbó kì í já bõrõbõrõTìpêtipç-n-tìrán’.
Ibi eré ìdárayá wo ni a ti sábà máa þ gbó ìpèdè òkè yìí?

LÍTÍRÉßÕ
Ìwé Àjà ló lçrù ni ìbéèrè dá lé.
Iÿë wo ni Lápàdé bêrê sí ´ÿe ní kété ti ó fi iÿë ôlöpàá sílè?

LÍTÍRÉßÕ
Ìwé Ààrò Mëta ni ìbéèrè dá lé.
Nínú Ìtëlörùn çni tí ó ní ìtëlörùn náà ni ó

LÍTÍRÉßÕ
Ìwé Ìwúre Níbi Àÿeyç ni ìbéèrè dá lé.
Nínú Ìwúre Níbi Ìköÿëyege, tá ló köÿë yege?

ÈDÈ

Dá iná di Dáná nípasê

ÈDÈ

Gbólóhùn tó fi àsìkò afànámónìí hàn ni

LÍTÍRÉßÕ
Ìwé Ìwúre Níbi Àÿeyç ni ìbéèrè dá lé.
‘Êyin bàbá wa tó wà níkàlê’
Nínú Ìwúre Níbi Àsè Ìÿílé, çsç òkè yìí töka sí àwôn

LÍTÍRÉßÕ
Ìwé Ààrò Mëta ni ìbéèrè dá lé.
‘Ilé ayé kò tó nýkan
Àtubõtán làgbà nínú ohun tó wà lókè eèpê ...
ßùgbön ôjö àtisùn lçbô’
Nínú Àtubõtán, àtubõtán túmö sí

Ka àwôn àyôkà ìsàlê yìí, Kí o sì dáhùn àwôn ìbéèrè tí ó têlé wôn.

Ôba Fadérera ní oko kòkó àti oko obì, ó ní oko iÿu àti oko òwú, ilá inú oko rè ni gbogbo ìlú gbójú lé, iÿu àkùrõ rê níí kökö yôjú sí ôjà. Oko ôba gbòòrò púpõ.Sé ìgbà púpõ ni õpõlôpõ ènìyàn þ lô láti ÿiÿç õfë fún ôba. Ôba tún fi ôgbôn ÿe é tó bëê tí irè oko rê kò wön tó ti çlòmíràn.

Ôba Fadérera bí ômôkùnrin kan tí ó fëràn púpõ. Ômô ôba yìí kì í ÿe iÿë kankan, àfi ki ó máa ÿiré nínu ôgbà baba rê. Àwôn ìránÿë põ láti fún un ní gbogbo ohun tí ó bá þ fë. Aÿô tuntun ni ômô ôba þ wõ ní ojoojúmö. Ôba kë ômô náà bí çyin ojú, ó kë ç pêlú ohun ìní àti ìránÿë.

Ohun kan wá jë êdùn ôkàn àwôn ará ìlú Êyìn-Õla. Ohun náà ni pé, ìkòokò a máa dédé wô ìlú láti gbé ewúrë tàbí àgùntàn wôn lô. Ní ìgbà púpõ ni àwôn ará ìlú ti lô ké bá ôba kí ó bá àwôn yanjú õràn tí ó dé bá wôn. Nígbà tí ó ÿe wàyí o, àwôn ìkòokò pàápàá wá tún ara mú, wön bêrê sí í gbé àwôn ômô ará ìlú Êyìn-õla. Àwôn ìlú tún ké lô sí õdõ õba, ÿùgbön ôba kò ka õrõ náà sí rárá.

Ní ôjö kan nígbà tí ômô ôba Fadérera àti àwôn çmêwà bàbá rê þ ÿiré lórí pápá tí ó wà lëbàá ààfin, ìkòokò þlá kan yô sí wôn, ó sì gbé ômô ôba lô ráúráú. Nígbà tí ôba gbö ohun tí ó ÿçlê, ó kígbe ní ohùn rara.

Õrõ náà wá ya gbogbo ìlú lënu nítorí pé ôba pàÿç lësêkçsê pé kí gbogbo àwôn ôdç atamátàsé ìlú jáde, kí wön sì pa gbogbo ìkòokò tí ó wà agbègbè náà. Sùgbön ìkòokò tí pa ômô ôba Fadérera jç. Êpa kò bóró mö.

Êdùn ôkàn àwôn ará ìlú Êyìn-Õla ni

ÈDÈ
‘Ìwô ni’
Nínú gbólóhùn yìí, ni jë õrõ